Zafername Nedir, Önemi ve Yazarı

  • 16 Mayıs 2022
  • 133 kez görüntülendi.

Zafername PDF dendiğinde bu konuya birçok eser dahil olmaktadır. Zira Şerafettin Ali Yezdi, Nizameddin Şami ve Ziya Paşa çok farklı dönemlerde aynı isimle eserler sunmuştur. Bu nedenle karışıklık çıkabilmektedir.

Ziya Paşa tarafından kaleme alınan eseri her ne kadar adıyla ters olsa da hiciv, yani eleştiri tekniği ile oluşturulan bir yapıttır. Alaylı, iğneleyici ve eğlenceli bir yapısı bulunmaktadır. Üç ana bölümden oluşmakta olup her biri farklı yerlerde ve zamanlarda kaleme alınmış, bundan sonra farlı bir dönemde yayınlanmıştır.

Buna karşılık eserin tüm bölümleri kendisi tarafından kaleme alınmıştır. Bir dönem yasaklı kalsa da ardından bu kaldırılmıştır.

İçindekiler

Zafername Özellikleri Nelerdir?

Zafername Ziya Paşa tarafından yazılan eserlerden bir tanesini oluşturmaktadır. Genel anlamda özellikleri şu şekildedir;

  1. Eser üç bölümden oluşmaktadır. Bunlar Kaside, Tahmis, Şerh olarak geçmektedir.
  2. Eserin söz konusu bölümleri, farklı tarihlerde yazılarak yayınlanmıştır.
  3. Eserin Kaside ve Tahmis bölümleri Londra’da yayınlanmıştır. Şerh ise Cenevre’de yayınlanmıştır.
  4. Meşrutiyet dönemine kadar bu eser yasaklı sayılmıştır.
  5. Eserin üç bölümü de aynı yazar tarafından kaleme alınmıştır.
  6. Eserlerin kurgusu Ziya Paşa’nın ağzından yazılıyor gibi değil, Ali Paşa’ya yakınlığı bilinen üç kişinin ağzından çıkıyor gibidir.
  7. Eserin adı Zafername olsa da Ali Paşa ve yakınındaki üç isim hicvedilmektedir.
  8. Kaside nazım biçimiyle oluşturulmuştur. Kaside-i Lamiyye, yani lam harfi ile oluşturulan bir kafiyeye sahiptir.
  9. 66 beyitten oluşmaktadır. Toplamda ise 7 farklı bölümü yer almaktadır.

Zafername hiciv karakterine sahip olup temel olarak Rumların çıkardığı bir isyana dayanmaktadır.

Zafername Nedir, Önemi ve Yazarı

Zafername Konusu Nedir?

Zafername konusu incelendiğinde Yunanistan’ın Osmanlı’dan bağımsız olması sonrasında, Girit’te bulunan gayrimüslimlerin burasının Yunanistan’a bağlanması için ayaklanmasını konu aldığı görülmektedir.

Bu durum ardından olayın uluslararası anlamda bir problem oluşturacağı anlaşılmış, kısa süre içinde çözülebilmesi için 1867 senesinde Sadrazam Ali Paşa’yı bunu çözmesi için göndermiştir. O da bir ıslahat programı yapmıştır. Bu çerçevede vergilerin düşürüleceği, valinin yanında bir Müslüman bir de Hristiyan danışman yer alacağı, resmi dil Türkçenin yanında Rumcanın da kullanılacağı temin edilmiş, böylece kısmi de olsa bir özerklik verilmiştir.

Bundan sonra ayaklanmalar durulmuş, sadrazam da başkente geri dönmüştür. Burada kendisi muzaffer bir devlet adamı olarak karşılanmıştır. Ne var ki bundan kısa bir süre sonra Girit kaybedilir. Zafername Ziya Paşa da bu konuda eserinde sözde zaferi eleştirmekte, onun devlet politikasını ve çevresindekilerin mizahını yapmaktadır.

Zafername Teması Nedir?

Zafername bir hiciv, yani eleştiri niteliği taşıyan bir eserdir. Her ne kadar Türk Edebiyatında konusunda ilk olmasa da, teknik açıdan değerlendirildiğinde 19. yüzyılda Osmanlı Devletinin dış politikasını eleştirmektedir. Bu nedenle bir devrim özelliği verilmektedir.

Ancak Zafernamenin kaside bölümü Ali Paşaya methiyeler, övgüler düzerek başlamaktadır. Buna karşılık ilerleyen safhada yergi şiirine dönüşmektedir. Geleneksel şerh ile anlaşılması zor olduğu için bir yorum çalışmasıdır.

Eleştiri yaparken ince bir mizah kullanılmış, karşıtlıkları ile incitmeden alay edebilmiştir. Bu bakımdan Bir Avrupa türü olan Satir türünün, Türk Edebiyatındaki nadide örnekleri arasındadır. Nitekim içinde istihza, küfür gibi kelimelere yer verilmemektedir.

Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?