Yazım Kuralları Konu Anlatımı ve Örnekler – 2021

  • 17 Mart 2021
  • 21 kez görüntülendi.

Yazım Kuralları Konu Anlatımı ve Örnekler-1

Yazım Kuralları Konu Anlatımı sayesinde dili etkili kullanabilmek için çok şeyi pekiştirmiş olacaksınız. Ayrıca, Yazım Kuralları Örneklerini inceleyiniz. Yazım Kuralları konu anlatımı ve örnekler başlıklı bu dersimizde TYT Yazım kuralları birinci bölümü bulabilirsiniz. Bu ders uzun ve zor gibi görünse de bol pratikle kolayca soru çözümlerine geçebileceksiniz. İlk bölümde büyük harflerin yazım kurallarını göreceksiniz.

 

Büyük Harflerin Kullanımı Yazım Kuralları Konu Anlatımı

  • Bir cümle her zaman büyük harfle başlar.

Örnek: Yazarın anlatacakları hayatında yaşadığı zorluklarla ilişkilendirilmiştir.

  • Dizeler büyük harfle başlar.

Örnek: Serin rüzgârlara pencereni aç!

Karşında fecirle değişen ağaç

  • Kişi adı ve soyadı her zaman büyük harfle başlar.

Örnek: Jale Bozkır, Kerem Güneş

  • Özel adlar büyük harfle başlar.

Örnek: bugün Melis bizim eve gelmişti.

  • Hayvanların özel adları büyük harfle başlar.

Örnek: Duman, Paşa, Pamuk, Fındık

  • Kişi adlarının önüne gelen unvanlar, saygı sözleri ve lakaplar büyük harfle başlar.

Örnek: Kadı Osman Efendi, Öğretmen Ayşe, Neriman Hanım

  • Yazışmalarda olan hitap büyük harfle başlar.

Örnek: Sevgili Kızım, Değerli Öğrencilerim, Sayın Öğretmenim

  • Millet, boy adları büyük harfle başlar.

Örnek: Türk, Rus, Yunan, İngiliz

  • Devlet adları büyük harfle başlar.

Örnek: Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

  • Gezegenler ve yıldız isimleri büyük harfle başlar.

Örnek: Satürn, Mars, Dünya, Ay

  • Yer adları büyük harfle başlar.

Örnek: Asya, Avrupa

  • Yer adlarında ilk sözcükten sonraki deniz, dağ veya nehir gibi yerleri bildiren ikinci sözcükler de büyük harfle başlar.

Örnek: Van Gölü, Ağrı Dağı, Salda Gölü

  • Özel adın yerine kullanılan makam veya unvan da cümlede büyük harfle başlar.

Örnek: Bugün Başbakan sorulara yanıt verecek.

  • Dil ve lehçe büyük harfle başlar

Örnek: Türkçe, Almanca, İngilizce

  • Din ve mezhep büyük harfle başlar.

Örnek: Hristiyan, İslam

  • Dinle ilgili özel adlar büyük harfle başlar.

Örnek: Allah, Tanrı

  • Hayat tarzı, düşünce vb içerdiğinde doğu ve batı sözcükleri büyük harfle yazılır.

Örnek: geçtiğimiz yıl Batı medeniyetindeki gelişmeler herkesi çok etkiledi.

  • Mahalle, meydan, cadde ve sokak sözcükleri büyük harfle başlar.

Örnek: Çakır Sokak, Karasu Mahallesi

  • Köprü, kale, köşk veya saray gibi yapı adları büyük harfle başlar.

Örnek: Ankara Kalesi, Feriye Sarayı, Boğaziçi Köprüsü

  • Yer bildiren özel isimlerde kısaltma olduğu takdirde büyük harfle başlar.

Örnek: Ben geldim Hisar’dan, Boğaz’ın güzelliğini görmeye.

  • Kurum ve kuruluşlar büyük harfle başlar.

Örnek: Türk Standartları Enstitüsü

  • Kanun, tüzük ve yönetmelik büyük harfle başlar.

Örnek: Türk Medeni Kanunu

  • Kurum ve kuruluşların asıl adı kastedildiğinde büyük harfle başlar.

Örnek: bugün Meclis’in ilk toplantısı gerçekleşecek.

  • Gazete, kitap ve dergiler büyük harfle başlar.

Örnek: Yediden Yetmişe Dergi, Milli Gazete, Şeker Portakalı

  • Anma ve kutlama günleri büyük harfle başlar

Örnek: Ramazan Bayramı, Babalar Günü

  • Toplantı, kurultay ve çalıştay gibi sözcükler büyük harfle başlar.

Örnek: Türkçenin Kullanımı Bilgi Şöleni

  • Tarihi olaylar, çağ ve dönemler büyük harfle başlar.

Örnek: Çanakkale Zaferi, Orta Çağ, Aydınlanma Çağı

  • Özel adlardan türetilen kelimeler büyük harfle başlar.

Örnek: Asyalı, Türklük

  • Tarih gösteren ay ve günler büyük harfle başlar.

Örnek: 9 Ağustos 1975 Çarşamba günü

  • Kişi ve yer millet adlarıyla kurulan cümlelerde yalnızca özel isimler büyük harfle başlar.

Örnek: Ankara kedisi, Kayseri mantısı

 

Yazım Kuralları Çıkmış Sorular (Büyük Harf Yazım Kuralı)

Soru: Altı yıl önce aramızdan (I) ayrılan değerli sanatçımız, İstanbul’da açılan bir sergiyle anılıyor. Sanat yaşamı boyunca yapıtlarında çağdaş sanat akımlarını (II) göz ardı etmeyen, bunun (III) yanı sıra geleneklerimizi ve (IV) Anadolu Estetiğini de yüzeye çıkarmayı başaran sanatçının yapıtları (V) 7 Şubat 2006 tarihine kadar izlenebilir.
10. Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2006 ÖSS) 
A) I.    B) II.    C) III.    D) IV.    E) V.

Çözüm:

IV — “Anadolu Estetiği” özel bir isim olmadığı için “e” küçük yazılmalıydı.
Yazımı düşündüren diğer iki şıkkı da açıklayalım:
III — “yanı sıra” doğru yazılmış. “Dış, iç, sıra” sözleriyle oluşturulan bir­leşik kelime ve terimler ayrı yazılır.
V — “7 Şubat 2006” tarihinin yazımı doğru. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
Cevap D

Soru: “1969 yılında (I) Güzel Sanatlar Akademisini bitirdim. Resim yapmaya (II) karikatürist olarak başladım; çizdiklerimi 10 liraya satardım (III) Dolmuş, Tef, Pardon gibi dergilere. İlk sergimi 1959 yılında (IV)Taksim meydanında açtım ve yalnızca üç tablo satarak yer kirasını ancak (V) ödeyebildim.” diyor usta ressam sanat yaşamının ilk yıllarını anlatırken.

Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2010 YGS)

  1. A) I. B) II. C) III.    D) IV.    E) V.

Çözüm:

  1. “Taksim meydanında” — Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar. Buna göre “Taksim Meydanı’nda” şeklinde yazılmalıydı.

Cevap D

 

 

Yazım Kuralları Konu Anlatımı ve Örnekler-2

 

Yazım Kuralları konu anlatımı ve örnekler-2 başlıklı bu dersimizde TYT Yazım kuralları ikinci bölümü bulabilirsiniz. Bu ders uzun ve zor gibi görünse de bol pratikle kolayca soru çözümlerine geçebileceksiniz.

 

Birleşik Kelimelerin Yazım Kuralları Konu Anlatımı

Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

  • Sözcüklerden ikincisi veya her ikisi de birleşmede anlam değişikliğine uğruyorsa bitişik yazılırlar.

Örnek: Civanperçemi, akşamsefası, camgüzeli

  • Ses düşmesine uğrayan kelime bitişik yazılır.

Örnek: Kaynana, niçin

  • Kalmak, yazmak, bilmek, vermek, gelmek, durmak kelimeleri zarf-fiil eklerini alan eylemlerle oluşturduğunda bitişik yazılır

Örnek: Öleyazmak, gidivermek, çağırabilmek

  • Birinci ya da ikinci sözcüğü emir kipi olanlar bitişik yazılır.

Örnek: Örtbas, tutkal

  • İkinci sözcüğü “-di” ekiyle başlayan birleşikler bitişik yazılırlar.

Örnek: gecekondu, şıpsevdi

  • Alt, üst, üzeri sözcüklerinin somut olarak kullanılmadığı ve sona getirilmesiyle ifade edilen birleşikler de bitişik olarak yazılır.

Örnek: Akşamüzeri, gerçeküstü, bilinçaltı

  • Köy, şehir, kent, deniz, ırmak, göl, dağ vb. kelimelerden oluşan sıfat ve ad tamlaması sınıfında olan birleşikler bitişik olarak yazılırlar.

Örnek: Yenişehir, Karadeniz, Bahçeköy

  • İki ya da daha çok kelimeden oluşmuş yer adları bitişik olarak yazılır

Örnek: Beşiktaş, Gümüşhane, Kabataş

  • “ev” kelimesiyle yazılan birleşikler bitişik yazılırlar.

Örnek: huzurevi, gözlemevi, öğretmenevi

  • Zade, name veya hane kullanılan birleşik kelimeler bitişik yazılır.

Örnek: kahvehane, beyanname, dayızade

  • Ara yönler bitişik yazılır.

Örnek: Kuzeydoğu, güneybatı

  • Renklerle oluşturulan hayvan, bitki adları ya da hastalıkları bitişik yazılırlar.

Örnek: Bozayı, karalahana

  • Farsça kurallara göre yazılan birleşikler bitişik yazılır.

Örnek: İnşallah, fevkalade

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler

  • Herhangi bir ses olayı olmadığı takdirde yardımcı fiillerle (etmek, olmak vb.) oluşturulan sözcükler ayrı yazılırlar.

Örnek: Dans etmek, yok olmak

  • Kelimelerden hiçbiri veya ikincisi anlam değişikliğine uğramışta bu birleşik sözcükler de ayrı olarak yazılırlar.

Örnek: Ökse otu, kedi balığı

  • -r / -ar / -er, -maz / -mez ve -an / -en sıfat fiil ekleriyle oluşturulan sıfat tamlaması sözcükleri ayrı yazılır.

Örnek: Tükenmez kalem, çıkmaz sokak

  • Renklerle kurulmuş isim tamlamaları ve renk sözcüğü ayrı yazılırlar.

Örnek: boncuk mavisi, saman rengi

  • Rengin tonu belirtilecekse kelimeler ayrı yazılırlar.

Örnek: koyu sarı, açık pembe

  • Yer adlarını belirten yön isimleri ayrı yazılır.

Örnek: Güneydoğu Anadolu, Doğu Karadeniz

  • Bulvar, mahalle, köy, sokak vb. yer ve kuruluş adlarında şahıs adları ayrı olarak yazılırlar.

Örnek: Gökalp Bulvarı, Cemal Nadir Sokağı

  • Alt ve üst sözcükleriyle kullanılan somut yer belirten kelimeler ayrı yazılırlar.

Örnek: Yer altı, tepe üstü

  • Sıra, iç ve dış sözcükleriyle oluşturulan kelimeler ayrı yazılırlar.

Örnek: Olağan dışı, ceviz içi

  • Küçük, büyük, sağ, sol, ön, arka, alt, üst, iç, dış, bir, iki, çok, çift, tek, dış, iç, orta, yan, ana, karşı, peşin sözcükleri başa geldiği takdirde ayrı yazılırlar.

Örnek: Orta oyunu, büyük dalga, karşı görüş

 

Yazım Kuralları Konu Anlatımı ve Örnekler- 3

 

Yazım Kuralları konu anlatımı ve örnekler- 3 başlıklı bu dersimizde TYT Yazım kurallarıson bölümübulabilirsiniz. Bu ders uzun ve zor gibi görünse de bol pratikle kolayca soru çözümlerine geçebileceksiniz.

Yazım Kuralları Konu Anlatımı

  • Deyimlerin Yazılışı:

Deyimler ayrı şekilde yazılırlar. Örneğin; Gel keyfim gel, adam olmak

  • İkilemelerin yazılışı:

İkilemeler de ayrı yazılırlar. Örneğin; ayrı ayrı, yavaş yavaş

  • Bağlaç olan “-de” yazılışı:

Ünlü ve ünsüz uyumlarına uygun olarak “-da, -de, -ta, -te” şeklinde bitişik yazılırlar. Örneğin; Geldiğinde, kalktığında

  • Bağlaç olan “-ki” yazılışı:

Her zaman ayrı yazılır. Örneğin; Baktın ki zorlanıyorsun, ödemeyi daha sonra yap.

Ek olan “-ki” bitişik yazılır. Örneğin; Arabadaki montları alacaktı.

  • İle Sözcüğünün Yazılışı:

İle sözcüğü ayrı veya bitişik olarak yazılabilir.

Örneğin; Ayşe ile evden çıktılar. / Bu durumu öğrenmesiyle birlikte annesi çok sinirlendi.

  • Ek Fiil Yazılışı:

Ek fiilde (idi, imiş, ise) ayrı veya bitişik yazılabilirler.

Örneğin; Öğretmen ise, çocuksa, geç kalmış idi.

  • Pekiştirmelerin Yazılışı:

Anlamları güçlendirilmiş pekiştirmeler bitişik olarak yazılırlar. Örneğin; kıpkırmızı, kipkirli

  • Sayıların Yazılışı:

Sayılar harf şeklinde de yazılabilirler. Örneğin, beşinci sınıf, üçüncü gün

Sayılar birden fazla kelimeden oluşuyorsa ayrı yazılırlar. Örneğin; on altı, beş bin altı yüz

Yüzde veya binde şeklinde yazılanlarda işaretle sayı arasında boşluk bırakılmaz. Örneğin; %90, ‰75

Çek, senet vb ticari işlemlerde sayılar bitişik yazılır. Örneğin; beşbinikiyüzaltmışTL

Sayılardan oluşan iskambil oyunu adları bitişik yazılır. Örneğin; ellibir, yirmibir

Kitap ve dergilerde, tarihi olaylarda, yüzyıllarda, hükümdar isimlerinde, tarihlerinde Romen rakamları kullanılır. Örneğin; XX. Yüzyıl, IV. Murat

Dört veya dört basamaktan daha fazla olan sayılar sondan üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralara nokta konur. Örneğin; 5.687.632

Kesirler virgülle ayrılarak yazılırlar. Örneğin; 0,06

Sıra belirtilecek sayılar rakam veya yazı şeklinde yazılabilirler. Rakam şeklinde yazıldığı takdirde rakamın yanına nokta konur veya kesme işareti konularak derece eki alır. Örneğin; 5. olmak veya 5’inci olmak.

Üleştirme sayıları ise yazıyla yazılırlar. Örneğin; ikişer, altışar

Bayağı kesirlere getirilecek olan ekler alt tarafta yer alan sayı esas alınarak yazılır. Örneğin 5/6’sı (beş bölü altısı)

Kısaltmaların Yazılışı:

Bir sözcüğün içindeki birkaç harfle birlikte kısaca anlatılması ve simgeleştirilmesi kısaltma olarak adlandırılır.

Yön adları, kitapların, dergilerin, kuruluşların ve ülke adlarının her sözcüğünün ilk harfinin büyük yazılmasıyla kısaltma yapılabilir. Örneğin; TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TSE (Türk Standartları Enstitüsü), GD (Güney Doğu)

Ölçü birimleri kısaltma halinde yazılırlar. Örneğin; m, cm, mm, mg, kg

Bu kısaltmaların dışında genel olarak yapılan kelime grupları kısaltmalarında kelimeyi oluşturan harfler ele alınır. Kısaltılan kelime özel isim, unvan veya rütbe bildiriyorsa ilk harfi büyük, cins isim ise küçük yazılırlar. Örneğin; Cevdet Sok. / İng. / ed. (edebiyat), mat. (matematik)

Son olarak şunu da belirtmeliyiz ki küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin okunuşu dikkate alınırken, büyük harflerle yapılan kısaltmalarda son harf dikkate alınır. Örneğin; 2 cm’yi aşan bir boyut. / ABD’nin market fiyatları hakkında bilgi aldı.

 

Yazım Kuralları Çıkmış Sorular

  1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı yanlıştır? (2020 TYT)
    A) Bu araştırmada bizi şaşırtan bulgu, çevreciliğin barışseverakımlarla çatışmasıdır.
    B) O kadar merhametlidir ki yakın arkadaşları arasında karıncaincitmez olarak anılır.
    C) Başkentin ortasındaki gökdelenler, etrafındaki binaları yutacakmış gibi duruyordu.
    D) İnsanlar, çokbilmiş olarak tanınan kişilerle arkadaşlık kurmaktan uzak dururlar.
    E) Orada yaşamamış, o insanlarla hiç bağ kurmamış gibi ne değerbilir ne yol yordam.
  2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımı ile ilgili yanlışlık yapılmıştır? (2020 TYT)
    A) Bu konuyla ilgili kanun, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
    B) Leyla İle Mecnun, Türk edebiyatında en çok işlenen anlatılardandır.
    C) Bahar mevsiminde bu tepeden Çanakkale Boğazı’nın seyrine doyum olmaz.
    D) Kültigin Anıtı, uçsuz bucaksız Orhun Vadisi’nin orta yerinde ziyaretçilerini bekler.
    E) XII. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu bu yıl Ankara’da yapılacak.
  3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ifadenin okunuşuna uygun bir ek getirilmemesinden kaynaklanan yazım yanlışı vardır? (2019 TYT)
    A) Doktora araştırmasını TÜBİTAK’ın bursuyla yürütmüştü.
    B) Saat 16.30’da başlayan maç TRT’den naklen yayınlanıyordu.
    C) Öğrenciliği zamanında Zonguldak’ın Ereğli ilçesindeki KYK’da kalmıştı.
    D) Kulüplerin 5. olağan toplantısı TFF’nin tesislerinde gerçekleştirildi.
    E) Bir yaz günü saat 19.00’da TBMM’nin önünde buluşup yola çıkmışlardı.
  4. Aşağıdaki cümlelerde yer alan birleşik fiillerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2019 TYT)
    A) Bunca yıllık tanışıklığımıza rağmen benden şüphelendiğiniz için teessüf ederim.
    B) Durumu üst makama arzederiz, verilecek cevaba göre de ne yapacağımızı kararlaştırırız.
    C) Bu saatten sonra gelse de gelmese de hiç fark etmez; her şey için çok geç artık.
    D) Antalya’da etkili olan yağış, seraları bir anda su altında bıraktı ve bütün mahsulü mahvetti.
    E) O her istediğini yapacak, istediği gibi at koşturacak; biz de öylece oturup seyir mi edeceğiz?

 

Cevap Anahtarı: 1.E 2.B 3.C 4.B

 

 

 

 

 

 

 

 



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?