Anlatım Bozukluğu TYT – 2021

  • 02 Mart 2021
  • 48 kez görüntülendi.

TYT Anlatım Bozukluğu -2021

İletişimde cümlelerin anlamlı kullanılmaması Anlatım Bozukluğuna sebep olmaktadır. Yazımızda TYT Anlatım Bozukluğu detaylı ve örneklerle anlatılmıştır. Böylelikle yanlış kullanımdan kaçınmış olacağız. TYT Anlatım Bozukluğu buradan hareketle herkes için daha net bir şekilde anlaşılacaktır. TYT olarak bilinen Temek Yeterlilik Testi konularından olan Anlatım Bozukluğu TYT Türkçe ve AYT Edebiyat kısmında karşınıza çıkacak konulardandır. Bu makalede kolay ve pratik tüyolarla soru çözümlerinin nasıl olması gerektiğine ve Anlatım Bozukluğu Nedir? sorusuna odaklanacağız.

 

Konu anlatımı sonunda Anlatım Bozukluğu Test ve Anlatım Bozukluğu Çıkmış Sorular ile öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz.

 

Anlatım Bozukluğu iki bölüm altında incelenmektedir.

 

  • Anlama Dayalı (Bağdaşıklık)

 

  • Dil Bilgisine (Yapısal) Dayalı (Bağlaşıklık)

 

Anlama Dayalı Anlatım Bozuklukları

 

1.      Gereksiz Sözcük Kullanımı

 

Anlama dayalı anlatım bozukluklarından biri gereksiz sözcük kullanımıdır. Örnek olarak eş anlamlı kelimelerin bir arada kullanıldığı bir cümle verilebilir.

 

Konuya ilişkin püf nokta; bir sözcük cümleden çıkarıldığında o cümlenin anlamında bir değişim olmuyorsa burada gereksiz sözcük kullanımına dayalı anlatım bozukluğu mevcuttur.

 

Anlatım bozukluğu örnekleri

 

  • Bilgili insanlardan yararlanmayı, faydalanmayı öğrenmeliyiz. (Yararlanma – faydalanma eş anlamlı)

 

  • Dosyadaki mevcut belgelerden anlaşılmıştır. (-da eki mevcut kelimesini karşılıyor)

 

  • Türkçede hem Farsça hem de Arapça dillerinden gelen kelimeler var. (-ça eki zaten dil kelimesini karşılamıştır. Dillerinden kelimesi gereksizdir.

 

  • Yanındaki kıza yüksek sesle bağırdı. (Bağırmak zaten yüksek ses anlamını karşılar.)

 

  • Onunla bu yüzden dolayı konuşamıyorum.

 

  • Bu iftiraların hepsi uydurmadır.

 

2.      Anlamca Çelişen Kelimelerin Kullanımı

 

Anlam bozukluğu olmayan bir cümlede okuyucuyu şaşırtacak, yanıltacak şekilde birbiriyle çelişen ifadeler bulunmamalıdır. Bu konuda özellikle karıştırılan kelimeler neden oldu ve sağladı, şansınız ve ihtimaliniz gibi cümlenin anlamına olumlu ya da olumsuz anlamlar yükleyen kelimelerdir.

 

Örnekler

 

  • Sporcu attığı basketle takımının kazanmasına neden oldu. (Doğru ifade: sağladı)

 

  • Bence sizin bu oyunu kaybetme şansınız (İhtimaliniz)

 

  • Bu şehre geleli hemen hemen tam beş yıl oldu. (Kesinlik ve ihtimal bir arada kullanılarak anlam bozulmuş)

 

3.      Sözcüğün Yanlış Yerde Kullanılması

 

Anlam belirsizliğine yol açan bir diğer etken de sözcüğün yanlış yerde kullanılmasıdır. Özellikle sıfat ve zarfların yanlış yerlerde kullanımı ile ortaya çıkmaktadır.

 

  • Öğretmen olarak doğduğu yere atanmış. (Doğduğu yere öğretmen olarak atanmış.)
  • Tuvalette unutulan telefonu bulundu. (Adamın tuvalette unutulan telefonu bulundu.)
  • Yeni durağa gitmiştim ki minibüs geldi. (Durağa yeni gitmiştim ki minibüs geldi.)

 

4.      Mantık ve Sıralama Yanlışı

 

Anlatımdaki mantık hataları da yanlış bir kullanımdır.

 

  • Yarının umutlu günlerini özlüyorum. (Geçmiş özlenir.)
  • Otomobilin bagajından tır dolusu çanta çıktı.
  • Bir yatakta ölü olarak uyanmak

 

5.      Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması

 

Buradaki anlatım bozukluğunun nedeni birbirine karıştırılan kelimelerin yanlış kullanımıdır.

 

  • Geri kalmışlık sana özel bir durum değil. (Özgü)
  • Size doğum günü resimlerimi göstereyim. (Fotoğraf)
  • Bizden öğretim durumunu gösteren belge istediler. (Öğrenim)
  • Kendini bize tanıştırması çok güzeldi. (Tanıtması)

 

6.      Anlam Belirsizliği

 

Anlam belirsizliğinden kaynaklı anlatım bozuklukları yanlış noktalama işareti kullanımından ya da şahıs uyumsuzluğundan olur.

 

  • Okuldan ayrılırken simitçi çocuğa (Noktalama işareti kullanılmadığından bir belirsizlik var.)

 

  • Geldiğini görmemişiz. (Senin mi, onun mu?)

 

 

7.      Yanlış Yapılandırılmış Sözcükler

 

Bazı eklerin yazılmaması ya da gereksiz yerlerde yazılması anlam bozukluğuna yol açmaktadır.

 

  • Bütün suçlar bende mi? (Suçlar)
  • Babam eskiden manavcıydı. (Manavdı)

 

 

Dil Bilgisine (Yapısal) Dayalı (Bağlaşıklık)Anlatım Bozuklukları

 

1.      Öge Eksiklikleri

 

Özellikle sıralı cümlelerde ortak öge kullanılmadığında anlatım bozuklukları görülmektedir.

 

  • O bana hüzün, ben ona huzur verdim. (Yüklem eksikliği)

(O bana hüzün verdi, ben ona huzur verdim.)

 

  • Hiçbiri bana destek olmadı, beni suçladı. (Özne eksikliği)

(Hiçbiri bana destek olmadı, hepsi beni suçladı.)

 

2.      Gereksiz Ek Kullanımı

 

  • Yemekler yenildi. (Gereksiz çatı kullanımı)

Yemekler yendi.

 

3.      Tamlama Yanlışları

 

  • Pasta ve meyve suyu ikram ettik konuklarımıza. (Ortak tamlanan kullanıldığı için anlatım bozukluğu)

Meyve suyu ve pasta ikram ettik konuklarımıza.

 

4.      Özne- Yüklem Uyumsuzluğu

 

  • Dersler bugün engellenemezler. (Özne çoğulsa yüklem tekil olmalıdır.)

Dersler bugün engellenemez.

 

**Bu konuda bir not kaydedebilirsiniz; eğer insanı karşılayan kavramlar özneyse yüklem tekil ya da çoğul olabilir. Bu bir anlatım bozukluğu değildir.

 

  • Oyuncular kendi aralarında maç yaptılar. – Doğru
  • Oyuncular kendi aralarında maç yaptı. – Doğru

 

TYT Anlatım Bozukluğu Çıkmış Sorular

 

  1. 1. Dişçiye hiç ya da çok seyrek gidiyorlar.
    Bu cümledeki anlatım bozukluğu nasıl giderilebilir? (2008 – ÖSS)
    A) “dişçiye”den sonra “ya” sözcüğü getirilerek
    B) “çok” sözcüğü atılarak
    C) “seyrek” yerine “az” sözcüğü getirilerek
    D) “gidiyorlar” yerine “gitmezler” sözcüğü getirilerek
    E) “hiç” yerine “ya hiç gitmiyorlar” sözü getirilerek Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır? (2009 – ÖSS)
    A) Yarın, uzun sürecek bir iş gezisine çıkıyorum.
    B) Kızımı Fransızca kursuna kayıt yaptırmak istiyorum.
    C) Telefonumu nerede bıraktığımı hatırlamıyorum.
    D) Bu kursta, güzel konuşmanın inceliklerini öğreniyorum.
    E) Davete katılanların hemen hemen hepsini tanıyorum.

    3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır? (2010-YGS)
    A) Sorumluluklarının bilincinde olmak, herkeste bulunan bir özellik değildir.
    B) Mesleğinizde belli bir düzeye gelebilmek kadar geldiğiniz düzeyi korumak da önemlidir.
    C) Azimle çalışmanın ne demek olduğunu, onları görünce anladım.
    D) Bu araştırmayı sonuçlandırmak, onlar için hiç de güç olmamıştır.
    E) Bizim alacağımız başarı, aslında ülkemizin başarısıdır.

  2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır? (2011 – YGS)
    A) Diplomalarını alacak öğrenciler salona sırayla giriş yaptılar.
    B) Müjdeyi vermek için mutfağa, annesinin yanına heyecanla koştu.
    C) Konuşmasına başlamadan önce dinleyicilere şöyle bir baktı.
    D) Eski öğrencilerin de katıldığı büyük bir toplantı düzenlediler.
    E) Yarıyıl tatilinde yapılacak olan Amasra gezisi ertelendi.5.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır? (2013 – YGS)
    A) Kurallara uymamakta ısrar ediyorsun.
    B) Bu davranışımı tehdit olarak algıladığını belirtiyorsun.
    C) Yaptıklarınla herkesi şaşırtmaya devam ediyorsun.
    D) Bu sözlerinle beni sinirlendirmek için çalışıyorsun.
    E) Sorduğun sorularla konuyu başka bir yere çekmeye çalışıyorsun.

    6.(I) Fatih Balkış, Baht Dönüşü adlı romanında, kişisel müzik çalışmalarına ara veren bir piyanistin hayatının müzik üzerinden sorgulanmasını işliyor. (II) Önemli olan müzisyenin müzik aletini asla yarı yolda bırakmaması ve ihanet etmemesidir. (III) Eline aldığı her müzik aleti, evrenin en uzak noktalarından buralara gelen bir canlıymış hissi uyandırmalıdır onda. (IV) Sanatçının piyanosunun suskunluğu, bitirilmemiş eserlerinin yalnızlığı hepimizin matemi sayılmaz mı? (V) Müzisyenin yolculuğu, o müzik aletinin lisanıyla açıklanabilecektir.
    Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?(2016 – YGS)
    A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

7.(I) “Yazdıklarım boyumu aştı!” diyenlerden değilim. (II) Ben de elimden geldiğince iyi eserler vermeye çalıştım. (III) Ama bu eserlerdeki kaliteyi ve yeterli olup olmadığını ben değil, toplum söyleyecek. (IV) Ben de sorumluluk sahibi her insan gibi toplumsal birikime katkıda bulunmaya devam edeceğim. (V) Sağlığım el verirse çok yakın bir zamanda yeni bir romanda okurlarımla buluşmayı düşünüyorum.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır? (2016 – YGS)
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

 

Yanıtlar

1.E, 2.B, 3.E, 4.A, 5.D, 6.B, 7.C

 

 



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?