Türeyiş Destanı Konusu

  • 09 Haziran 2021
  • 8 kez görüntülendi.

Türeyiş Destanı Konusu

Türeyiş Destanı ile ilgili detaylı bilgileri inceleyebilirsiniz. Türeyiş Destanı Özelliklerine de göz atabilirsiniz. Türeyiş Destanı Hangi Türk Devletine Aittir sorusu oldukça merak ediliyor. Bu yazıda Türeyiş Destanı Kime Ait ve Türeyiş Destanı Konusu hakkında bilgi bulabilirsiniz. Türeyiş destanı, Göktürk-Bozkurt destanı ile çok yakın benzerlikler bulundurur.

Uygur destanı türeyiş ve göç olmak üzere iki parçadan oluşur. Çin kaynakları tarafından derlenen Türeyiş destanı bölümü, Uygurların erkek bir kurttan türemelerini anlatır.

Uygur destanı içerisinde yer alan ikinci kısım ise Uygurların, Ötüken bölgesinden Tarım havzasına göç etmelerini anlatmaktadır.

 

Türeyiş Destanı Özet

 

Türeyiş destanı konusu Uygur hakanının, üç kızını evlendirmemeye karar vermesiyle başlar. Uygur Hakanlığı kızları ile evlenmesi için Tanrı’ya yakarır. Ve Tanrı bir kurt suretinde görünerek Hakan’ın kızı ile evlenir ve Uygur Türkleri de “Dokuz Oğuz” ve “On Uygur” olarak bu evlilikten çoğalır.

“Hun kağanlarından birinin çok akıllı iki kızı vardı. Bu kızlar çok akılı ve çok güzel idiler. Kızlar o denli akıllı, o denli iyilerdi ki, babaları şöyle bir karara vardı:

“Ben bu kızları kendim evlendiremem. Bunlar o denli iyiler ki, o denli akıllılar ki, bu kızları ancak Tanrı evlendirir.”

Kağan, kızlarını ülkesinin en kuzey ucunda, kişi ayağı değmeyen bir yere götürüp yüksek bir dağın başına koydu. Kızlar bu tepede bekleye durdular. Aradan epey zaman geçti. Bir zaman sonra, tepenin çevresinde yaşlı ve erkek bir Bozkurt göründü. Kurt, tepenin çevresinde dolaşmağa başladı ama kızların yanına gitmedi. Kızlardan küçük olanı bu durumu görünce kardeşine:

“İşte bu kurdu, ikimizden birinin evlenmesi için Tanrı gönderdi” dedi ve kurdun yanına doğru gitti. Kardeşi gitme dedi ise de onu dinlemedi. Tepeden inerek kurtla evlendi. Bu evlenmeden birçok çocuk doğdu. Bunlara Tokuz Oguz-On Uygur (Dokuz Oğuz-On Uygur) denildi. Bu çocukların sesi, Bozkurt sesine benzerdi. Çocuklar, birer Bozkurt ruhu taşıyarak çoğaldılar. Ve Tölesler, bu kız ile kurdun soyundan türediler…”

 

Türeyiş Destanı Özellikleri

 

Türeyiş Destanı Uygurlara ait bir destandır. Destanda geçen Töles ve Kao-çı kelimelerini kimi kaynaklarda yalnızca Uygur Türkleri ile özdeşleştiğini görürüz. Oysa ki Töles adı, Büyük Hun Devleti ile Göktürk Devleti arasındaki dönemde Türklere verilmiş olan ortak bir isimdir.

Türeyiş destanı İslamiyet öncesi Türk edebiyatında sözlü edebiyat kaynakları arasında yer almaktadır. Bu destan ilk büyük Türk destanı olan Yaradılış Destanının etkisi altında gelişerek oluşmuş destanlar arasında değerlendirilebilir.

Türeyiş destanı motifleri arasında hemen hemen Türk destanlarının birinci derecedeki unsuru olan kurt motifini görüyoruz. Neslin başlangıcı ve devamı genel olarak tüm destanlarda ilahi bir motife bağlanmaktadır.



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?