Tanzimat Edebiyatı Konu Anlatımı ve Özellikleri – 2021

  • 03 Mayıs 2021
  • 19 kez görüntülendi.

Tanzimat Edebiyatı Konu Anlatımı ve Özellikleri

AYT Türkçe Konu Anlatımı için tüm detayları inceleyebilirsiniz. Ayrıca Tanzimat Türkçe Konu Anlatımı ve Özellikleri için bu yazımıza göz atabilirsiniz. Tanzimat Edebiyatı AYT konularından biridir. Karışık gibi görünse de oldukça kolay bir konudur. Birkaç tekrardan sonra bol soru çözümü, Tanzimat Edebiyatı Testi ile bu dersi kolaylıkla geçebileceksiniz.

 

Tanzimat Edebiyatı Konu Anlatımı

 

Tanzimat dönemi 1860 yılında Şinasi ve Agah Efendi’nin çıkardığı Tercüman-ı Ahval Gazetesi ile başlamış olarak kabul edilir. Arap ve Fars edebiyatının etkisinden sıyrılarak Batı edebiyatı etkisi altına girmiştir. 1839 Yılında ilan edilen Tanzimat fermanının edebiyata bir yansımasıdır. Türk Edebiyatında Tanzimat Dönemi iki döneme ayrılır.

 

Tanzimat 1. Dönem Konu Anlatımı

 

Tanzimat’ın birinci dönemi 1860 ve 1876 yılları aralığını kapsar. Burada sanat toplum içindir anlayışı hakimdir. Sade bir dille yazmayı amaçlasalar bile bunda pek başarılı olamazlar. Vatan, millet, hak, adalet ve özgürlük gibi kavramlar üzerine konular işlenir. Romantizm ve biraz da klasisizm akımından etkilenilmiştir. Tanzimat 1. Dönem Sanatçıları aşağıdaki gibidir. Burada kısaca eserlerine ve şiir özelliklerine yer verilecektir.

 

Tanzimat 1. Dönem Sanatçıları

 

Şinasi; şiirlere isim verme geleneğini başlatmıştır. İlk fabl örneklerini vermiştir. Şinasi ile birlikte Türk şiirine hak, adalet ve özgürlük gibi kavramlar girmiştir. Şiirde parça yerine bütün güzelliği anlayışını benimsemiştir. Müntahabat – ı Eşar isimli eserinde şiirlerini toplamıştır. Klasisizm akımından etkilenmiştir.

 

Namık Kemal; Vatan Şairi olarak bilinir. Sanat toplum içindir anlayışını benimsemiştir. Şiirlerinde sıklıkla hak, adalet ve özgürlük gibi kavramlar vardır. Şiirleri daha çok aruzla yazmıştır. Tiyatroyu halkı bilinçlendirmek için bir araç olarak görmüştür. Romantizm akımından etkilenmiştir. Tahrib – i Harabat makalesinde Ziya Paşa’nın Divan edebiyatını Türklerin milli edebiyatı olduğunu söylemesine cevap olarak yazmıştır.

 

Ziya Paşa; Şiir ve İnşa adlı eseri önemlidir. Burada Halk edebiyatını övüp Divan edebiyatını yermiştir. Harabat isimli antolojisinde ise tersini belirterek Halk edebiyatını basit bulup Divan edebiyatını övmüştür. Bağdatlı Ruhi’nin şiirine nazire yapmıştır (Terkib – i Bent). Aynı zamanda Zafername eserinde Sadrazam Ali Paşa’yı eleştirmiştir. Tüm şiirleri Eşar – ı Ziya isimli yapıtta toplanmıştır.

 

Ahmet Mithat Efendi; Hace –i Evvel lakabıyla bilinir. Oldukça fazla sayıda eser vermiştir. Eserlerinde sanat, toplum içindir anlayışını benimsemektedir. Toplumsal fayda öne çıkar. Edebi bakımdan kusurlu eserlerdir çünkü yazma amacı halka bir şeyler öğretmektir. Romantizm ve realizm akımından etkilenir.

 

Şemsettin Sami (Kamus – i Türki / Sözlük)

Ahmet Vefik Paşa (Şecere – i Türki / Tarih, Lehçe – i Osmani / Sözlük)

 

Tanzimat 2. Dönem Konu Anlatımı

 

Tanzimat ikinci dönemi ise 1876 ve 1895 yıllarını kapsar. Burada toplum için sanat anlayışındansa sanat, sanat içindir anlayışına geçilmiştir. Dil oldukça ağırdır. Tarz olarak Batı’ya yakın şiirler olsa da Divan Edebiyatı ağırlıktadır. Yoğun siyasi baskılar yüzünden şairler toplumsal konulardan uzak durmuşlardır. Realizm ve Natüralizm akımı etkilidir.

 

Her iki döneme de ait olan ortak özellikler de vardır. Tanzimat dönemi ile beraber şiirlere isim verilmeye başlanmıştır. Nazım biçimleri kullanılmaya devam edilmiş fakat bunlarda değişiklikler yapılmıştır. Roman, öykü, anı, makale, gazete gibi türler ilk defa kullanılmaya başlanılmıştır.

 

Tanzimat 2.Dönem Sanatçıları

 

Recaizade Mahmut Ekrem; Servet-i Fünun edebiyatının kurucusu sayılır. Sanat, sanat için anlayışını benimsemiştir. Eski mi yeni mi tartışmasında Yeni tarafındadır. Muallim Naci ile tartışmaya girmiştir. Bu tartışma sonunda Zemzeme makalesini yazarak Türk edebiyatının Batı ekseninde ilerlemesini savunmaktadır. Kulak için kafiyeyi savunmuştur.

 

Abdülhak Hamit Tarhan; Şair – i Azam olarak bilinir. Sanat, sanat içindir anlayışını benimsemiştir. Şiirlerinde daha çok aşk ve doğa gibi temalara yer vermiştir. Divan şiirinin etkisinden Türk şiirini kurtaran isimdir. Eşinin ölümü üzerine yazdığı makber edebiyatımızın en iyi ağıt şiirlerinden biridir. Tiyatro türünde eserler verir fakat bunları oynanmak için değil okumak için yazar. Romantizm akımından etkilenmiştir.

 

Muallim Naci; Tanzimat döneminde eski ve yeni tartışması sıklıkla yapılır. Muallim Naci eski taraftardır. Yenileşmeyi savunur fakat divan edebiyatının büsbütün dışlanmasına karşı çıkar.

En önemli eseri Demdeme makalesidir.



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?