Paragraf Konu Anlatımı ve Örnekleri TYT – 2021

  • 01 Mart 2021
  • 59 kez görüntülendi.

Paragraf Konu Anlatımı ve Örnekleri 2021

Paragraf Konu Anlatımı TYT Sınavı için çok önemli bir yere sahiptir. Bu yazımızda Paragraf Örnekleri ve Soru Çözümleri ni sizlerle paylaşıyoruz. Öncelikle Paragraf Nedir ve nasıl okunmalıdır? sorularıyla başlayalım. Bir olayı, düşünceyi, durumu veya kavramı anlatan cümleler topluluğuna paragraf adı verilir. Paragrafta cümleleri bir zincirin halkaları olarak düşünebilirsiniz. Bu cümleler birleşerek zincirin tamamını oluştururlar. Bu makalede Paragraf Konu Anlatımı ve Örnekleri ve Paragraf Soruları bulabilirsiniz.

Paragrafta Anlatım Teknikleri Konu Anlatımı

Yazarın anlatacaklarını ortaya koyma biçimi paragrafta anlatım tekniklerini oluşturur. Anlatılacak konuya göre bu yöntemlerden biri seçilir ve paragraf oluşur. Bu anlatım teknikleri 4’e ayrılır;

  1. Betimlemeyici Anlatım:

Betimleme, varlıkları gözle görülebilecekmiş gibi niteleyerek anlatma şeklidir. Bütün duyulardan yararlanılan bu anlatım tekniğinde özellikle görme duyusu kullanılır. Betimleyici anlatım biçiminde amaç varlığı belirgin nitelikleriyle birlikte tanıtmaktır. Betimleyici anlatımlarda paragrafımı okuduğumuz zaman gözümüzde bir görüntü oluşur, bu şekilde kolaylıkla diğer anlatım türlerinden ayrımı yapılabilecektir.

Örneğin; Açık mavi gökyüzünde sapsarı bir güneş beliriyor. Kahverengi dağların arasında kırmızı çatılı bir ev var. Bunun çevresinde yemyeşil ağaçlar ahenkle dans ediyor. Ağaçların arasında küçük büyük kuşlar uçuyor.

  1. Öyküleyici Anlatım:

Yazarın yaşanmış veya tasarlanmış bir olayı anlattığı anlatım biçimine öyküleme denir. Paragraf okunduğunda olay bir hikâye gibi hayalimizde canlanır. Olay, kişi, yer ve zamana ağırlık verilir.

Örneğin; Soğuk bir günde papatya almak için bir dükkâna girdim ve girdiğim anda etraftaki sıcaklığı yüzümde hissettim. Mutlu, mutsuz bir sürü insan koşuşturmaca içindeydi. Anneme aldığım bu papatyaların onu ne kadar çok sevindireceğini düşünüyordum.

  1. Açıklayıcı Anlatım:

Açıklayıcı anlatım, yazarın bilgi vermek ve bir şeyler öğretmek istediğinde kullandığı yöntemdir. Ders anlatımları, örnekler açıklayıcı anlatım türüne girer. Makale, deneme, fıkra gibi yazılarda da açıklayıcı anlatım türü kullanılır. Nesnel bir anlatım biçimidir.

Örneğin; Konferans, belirli bir konuda belirli bir topluluğa yapılan konuşmadır. Konferansı veren kişi konusunu iyi seçmelidir ve hitap ettiği topluma uygun bir biçimde konferansı yürütmelidir.

  1. Tartışmacı Anlatım:

Bu anlatım biçiminde yazar kendi doğrularını okuyucuya inandırmak ister. Tartışmacı anlatımda genellikle bir eleştirilecek bir düşünce olur ve bu eleştirinin doğru olduğuna inandırmak için yazar adeta okuyucuyla tartışıyormuş gibi anlatır.

Örneğin; Sanatçı eserini sanat için oluşturmalıdır derler. Sanatçı, toplumu veya insanları yansıtmıyorsa öyle eserler beni ilgilendirmez. İnsana yakın olmayan bir eser benden uzak dursun.

Paragrafta Konu ve Ana Düşünce

Paragrafta Konu Örnekleri

Konu, paragrafta üzerinde durulan duygu ve düşüncelerdir. Her şey bir paragrafın konusu olabilmekle birlikte, Ne anlatıyor? Sorusunun cevabı paragrafta konuyu belirler. Parçada en çok anlatılan şey paragrafın konusunu belirleyecektir.

Örneğin; Sonbahar geldi, ağaçlar yapraklarını dökmeye başladı kuşların da göç vakti yaklaştı. Yazlıklar sessizleşti sahiller tenhalaştı …. Sonbahar doğayı değiştirdiğini göstermeye başladı.

Konu: Sonbaharın doğada meydana getirdiği değişiklikler

Paragrafta Başlık

Paragrafın konusunun bir ya da birkaç sözle ifade edilmesidir. Paragrafın bir başlığının olması için öncelikle paragrafın konusunun belirlenmesi gerekir. Paragrafta konu örneğinde verdiğimiz gibi Sonbaharda doğadaki değişim gibi bir başlık belirleyebiliriz.

Ana Düşünce

Adından da anlaşılabileceği gibi paragrafta anlatılmak istenene ana düşünce adı verilir. Yazar niçin yazıyor, bu paragraf niçin yazıldı? Sorularının cevabıdır. Ana düşünce paragrafın içinde bir cümle olarak da belirtilebildiği gibi paragrafın genelinden de çıkarılabilir. Ana düşünce genellikle ilk veya son cümlede yer alır. Ama emin olmak için metinin tamamını okumak gerekmektedir.

Buna yönelik yukarıda vermiş olduğumuz sonbahar örneğinde, ana düşünce sonbahar doğada birtakım değişikliklere sebep olur şeklinde belirtebiliriz.

Paragraf Yapısı

Bir paragrafın yapısı giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşmaktadır. Paragrafta Yapı Konu Anlatımı bu bölümde detaylı bir şekilde işlenecektir. Paragrafta yapı soruları çözerken neler yapmanız gerektiğini anlattığımız bu bölümü pekiştirmek için mutlaka bol bol soru çözümüne ağırlık vermelisiniz. Böylece okumalarınız hızlanacak dolayısıyla da çözüm süreniz azalacak.

  1. Giriş Bölümü

Paragrafta yer alan ilk cümledir. Giriş cümlesinde örnek ve ayrıntılar yer almaz. Giriş cümlesinde bağlayıcı kelimeler kullanılmaz. Genellikle tek cümledir, dil ve düşünce bakımından bağımsızdır. Bu cümlelerden önce hiçbir açıklamaya gerek yoktur.

Örneğin; Özgün eserler dünyada yaşam devam ettiği sürece varlığını sürdürür.

  1. Gelişme Bölümü

Paragrafta konunun artık açıklandığı ve örneklerin gösterildiği bölümdür. Gelişme bölümünde örnekler verilir, benzetmeler veya karşılaştırmalar yapılır. Bu bölümdeki cümleler hem kendinden önceki hem de kendinden sonraki cümlelerle ilgilidir. Yapılan açıklamaların yeterli olduğu varsayıldığında gelişme bölümü sonlanır ve sonuç bölümüne geçilir. Düşüncenin akışını bozan cümle soruları bu bölümle alakalı sorulardır.

Örneğin; Öyle ki yediğimiz yemeklerden bile vücudumuza çokça miktarda zehirli kimyasal maddeler giriyor.

  1. Sonuç Bölümü

Paragrafta konuyu özetleyen bölümdür. Bir iki cümleden oluşur. Ana düşünce giriş veya gelişme kısmında belirtilmemişse sonuç bölümünde ifade edilir. Sonuç cümleleri bundan dolayı, bu yüzden, çünkü, oysa gibi bağlaçlarla başlayabilir.

Örneğin; oysa bütün yazarlar genellikle hayatlarını kaleme almıştır.

Paragraf Tamamlama Konu Anlatımı ve Paragraf Çıkmış Sorular

Bu tür sorularda paragrafın başına sonuna veya ortasına gelebilecek cümlelerin bulunması istenir. Paragraf çıkmış sorular ile kolayca bu konuyu pekiştireceksiniz. Paragrafın başına gelecek cümlelerde giriş cümlesi özellikleri, ortaya gelebilecek cümlelerde gelişme cümlesinin özellikleri, sonuna gelebilecek cümlelerde ise sonuç cümlesinin özellikleri dikkate alınmalıdır.

Örnek:

…..Ozanlar da yazarlar da yaşantı işçisidir bir bakıma. Gerçek yaşamdan, nesnel dünyadan kazandıkları yaşantıyı yeniden üretirler. Bu yeniden üretme ya da yaratma süreci içinde estetik bir tat katarlar ona; coşku ve düşünceyle beslenen bir özle yoğururlar onu. Yoğurdukları özü, okura ulaştıracak uygun yollar, uygun biçimler ararlar. Şiir, öykü, roman, oyun gibi türlere özgü yasaların içinde yeni konumlar kazandırırlar yaşantıya.

Bu parçanın başına, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?

  1. A) Yazınsal yaratının gücü, okurda düşünsel bir değişme yaratmasına bağlıdır
  2. B) Okur, romanda, şiirde ya da öyküde karşılaştığı yaşamı, düş dünyasında değiştirerek ge­liştirir.
  3. C) Kimi sanatçılara göre yazınsal yapıtlar, okurun yaşamı algılama gücünü artırmalıdır
  4. D) Gerçekte türü ne olursa olsun, her yazınsal yaratının malzemesi yaşantıdır.
  5. E) Şiirler, romanlar, öyküler okurun yüreğinde yeni duygular uyandırmayı amaçlar.

Çözüm: Parçada ozanların ve yazarların gerçek yaşamdan aldıklarını birtakım aşamalardan geçirdikten sonra değişik yazın türlerine dönüştürdükleri anlatılıyor. Dolayısıyla türü ne olursa olsun her yazınsal yapıtın temelinde yaşam vardır. Zaten parçanın ilk cümlesinde ozan ve yazarların “yaşantı işçisi” olarak tanımlanması D seçeneğindeki “her yazınsal yaratının malzemesi yaşantıdır” düşüncesiyle bire bir örtüşmektedir. Cevap D seçeneğidir. (ÖSS-2003)

Paragrafı İkiye Bölme:

Yazar anlatmak istediği konuyu anlatırken bir konudan farklı bir yere geçiş yaparsa yeni bir paragrafa başlaması gerekir. Paragrafı iki parçaya bölen cümle genellikle gelişme bölümünde aranmalıdır. Bazen aynı konunun başka bir yönüne değinilirken bazen de tamamen farklı bir konuya geçiş yapılabilir.

(I) Bir zamanlar geceleri oturur, anılarımı, izlenimlerimi küçük defterlere yazardım. (II) Sonra nasıl oldu bilmem ne o küçük defterler kaldı ne de bende o sayfalara bir şeyler karalama isteği. (III) Belki de yaşamın bin bir türlü zorluğu bana bu gündelik eğlenceyi unutturdu. (IV) Yıllardan beri çeşitli günlükler okuyorum: Gide’in, Green’in … (V) Alfred de Vigny’nin “Bir Şairin Günlüğü”nü de dilimize çevirdim. (VI) Günlük türüne karşı duyduğum yakınlık, Salah Birsel’in “Günlük”ünü okuduktan sonra daha da arttı.

Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

A)II.

B)III.

C)IV.

D)V.

E)VI.

Çözüm: Parçanın ilk üç cümlesinde yazar, yazdığı günlüklerden ve daha sonra bu gündelik eğlenceyi unuttuğundan söz etmektedir. IV. cümleden itibaren ise çeşitli yazarlardan okudu­ğu ve çevirdiği günlüklerden söz ettiği için ikinci paragrafın IV. cümleyle başlaması uygun olur. Cevap C seçeneğidir. (2010 YGS)

Paragrafın Akışını Bozan Cümle

Paragraf Konu Anlatımı ve Örnekleri 2021 dersimizin son kısmında paragrafın akışını bozan cümle soruları için örneklere yer vermek istiyoruz. Burada öğrendiklerinizi pekiştirmek için bol bol soru çözümü yapmayı unutmayın. Paragraf çıkmış sorular ile sınav soru sistemine aşina olabilirsiniz.

Paragrafta birbiriyle uyumlu olan cümlelerin arasına alakasız bir cümle girdiğinde paragrafın anlam bütünlüğü bozulacaktır. Bu cümle paragraftan çıkarıldığında kendinden önceki ve sonraki cümle bir anlam bütünlüğü içerisinde olacaktır. Böylece akışı bozan cümlenin sağlaması da yapılabilir.

Örnek:

(I) Komik kavramıyla ilişkili olan mizah ve hiciv, yöntemleri, amaçları, konuları bakımından birbirinden ayrılmaktadır. (II) Toplumdaki veya insandaki sıra dışı olduğu için gülünç bulunan şeyleri güzelleştirerek komik göstermek sanat yoluyla olur. (III) Düzeltilebilir kusurları ele alan mizahın amacı, bunları abartarak sergilemektir. (IV) Komik olan şeye karşı hoşgörülüdür, eğlendirirken toplumsal aksaklıkları fark ettirmeye çalışır. (V) Oysa hiciv yermeye yönelik bir saldırı biçimidir, komik olan kusuru ortadan kaldırmayı amaçlar, bağışlayıcı değildir. (VI) Hedef aldığı kişiyi toplum içinde küçük düşürmek için, dilin sağladığı bütün olanaklardan yararlanır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

  1. A) II.
  2. B) III.
  3. C) IV.
  4. D) V.
  5. E) VI.

Çözüm: II. cümle farklı bir konudan söz ettiği için düşüncenin akışını bozmaktadır. Cevap A seçeneğidir. (2010 YGS)

Paragrafta Cümlelerin Yerini Değiştirme

Bir paragraftaki iki cümle yer değiştirilerek belirtilebilir. Ve sınavda bu değişikliğin düzeltilmesi istenilebilir. Bu tür sorularda da giriş ve sonuç cümlelerine odaklanmakta fayda vardır.

Örnek:

(I) Kırmızı ve sarı iki renk, bu mavi fonlu sulu boya tablonun üzerinde o kadar fazlaydı ki insana ürperti veriyordu. (II) Yıllardır görmeye alışık olmadığımız küçük bir sayfiye arabasıydı bu. (III) Aracın dört bir yanı değişik müzik aletleri çalan kişilerin resimleriyle donatılmıştı. (IV) Resimler, bütün müzisyenler toplu halde bir ezgiyi çalıyorlar gibi bir duygu uyandırıyordu görende. (V) Bir çıngırak sesi beni yarı uyanık halde bulunduğum öğle sıcağında kendime getirdi.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangileri yer değiştirirse parça anlamlı bir bütün oluşturur?

  1. A) I. ve II. B) II. ve IV. C) III. ve V.      D) III. ve IV.      E) I. ve V.

Cevap: E şıkkı

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Paragrafların hepsi bir ana düşünce üzerine yazılır. Bu ana düşünceleri destekleyen ve geliştiren cümleler ise yardımcı düşünceyi oluşturur. Sınavlarda bu tip sorular olumsuz ifadeler kullanılarak sorulmaktadır. Bu tarz sorularda içinde değinilmeyen, söylenmeyen bir düşünce sorulmaktadır.

Örnek:

Karagöz oyunu Osmanlı – Türk toplumunun yüzyıllarca yaşamış sanat dallarından biridir. Tanzimat’tan bu yana özellikle Cumhuriyet döneminde yerini Batı’dan gelen sinema ve tiyatroya bırakmıştır. Bu sanat dalı, bugün bize çok uzak ve yabancı gelen islam uygarlığı döneminde, halkın dilini, inançlarını yansıtan zengin bir kaynaktır. Geçmişi tanımak ve öğrenmek isteyenler bu kaynağı değişik açılardan değerlendirebilir.

Bu parçada, Karagöz ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A) Toplumsal yaşamı yansıtan bir geçmişi olduğuna
  2. B) Günümüzde yerini başka sanat dallarının aldığına
  3. C) Güldürü öğelerinden yararlanarak oluşturulduğuna
  4. D) Farklı yönlerden incelenmeye uygun bir kapsamı bulunduğuna
  5. E) Eski dönemler hakkında bilgi verdiğine

Cevap: C Şıkkı (ÖSS-1994)



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?