Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekleri – 2021

  • 15 Mart 2021
  • 219 kez görüntülendi.

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekleri

TYT Türkçe Konu Anlatımı sizler için özel olarak hazırlanmıştır. Bu yazımızda Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekleri inceleyebilirsiniz. Noktalama işaretleri bir cümlede ifade edilmek isteneni daha iyi açıklayabilmeyi sağlar. Cümleyi anlamayı kolaylaştırır, cümle yapısını anlamaya yarar ve sözcüğün vurgu ve ton gibi özelliklerini açığa çıkarır.Noktalama işaretleri konu anlatımı ve örnekleri özellikle TYT çalışmalarında çok iyi öğrenilmesi gereken bir konudur.

TYT Türkçe Konu Anlatımı sizler için hazırlanmıştır. Fiilde Çatı Konu Anlatımını bu yazımızda görebilirsiniz. Fiilde Çatı Örneklerini de inceleyebilirsiniz.

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Nokta

  • Cümlenin sonuna daima nokta konulur.
  • Çoğu kısaltmada nokta kullanılır. Örneğin: Cad. (cadde) Prof. (profesör)
  • Sıra bildirmek amacıyla sayıların sonuna konulur. Örneğin: 5. (beşinci) 89. (seksen dokuzuncu)
  • Yine sıra bildirmek amacıyla birçok sayı kullanılacaksa bunlar virgülle ayrılır, yalnızca sonuncu sayıya nokta konulur. Örneğin: 9,4 ve 3.
  • Herhangi bir yazıda maddeler verilecekse sayılar veya harflerin yanına nokta konulur. Örneğin: 1. / A. / a.
  • Saat ve dakika gösteren sayılara nokta işareti konulur. Örneğin: 23.30
  • Tarihlerde gün, ay ve yıl arasına nokta konulur. Örneğin: 04.02.2017
  • Dört rakamlı ve dörtten fazla rakamlı olan sayılarda nokta işareti konularak ayrılır. Örneğin: 2.000 / 2.345.256
  • Matematik dersinde çarpma işlemi olarak nokta kullanılır. Örneğin: 3.4=12

Virgül

  • Sıralanan sözcük öbeklerinde aralara virgül işareti konulur. Örneğin: Markete gittiğinde elma, armut, portakal ve nar almıştı.
  • Cümleler eğer sıralı bir şekildeyse bunları ayırmak için kullanılır. Örneğin: Kendiyle baş başa kaldıktan sonra gelişti, güçlendi.
  • Daha uzun cümlelerde özneyi belirtmek için kullanılır. Örneğin: Cesur bir insan, tüm olumsuzluklara rağmen dik durmayı başarabilendir.
  • Ara sözleri veya ara cümleleri birbirinden ayırmak için konulur. Örneğin: Zaman, istesek de istemesek de, hızla akıp gidiyordu.
  • Bir alıntı cümlesi tırnak içinde değilse oraya virgül konulur. Örneğin: Ebedi saadeti onunla evlendiğim zaman bulacağım, diyordu.
  • Bir cümlede konuşma çizgisi varsa sözün bittiği yere virgül konulur. Örneğin: – Zaten boşu boşuna oraya gitmiştim, dedi.
  • Bir edebi eserde konuşma çizgisine geçmeden önce virgül kullanılır. Örneğin:

Babasına,

– Demek bu sabah gidiyorsun, dedi.

  • Pekâlâ, evet, hayır, hayhay, başüstüne, öyle, elbette, tamam, olur, elbette gibi kelimelerden sonra virgül kullanılır. Örneğin: Elbette, dilediğiniz zaman bekleriz.
  • Bir sözcükte kendisinden sonra gelen sözcükle birlikte anlamını bozup, kafa karışıklığı yaratmaması adına araya virgül işareti konulur. Örneğin: Pastacı, kadına saatin kaç olduğunu sordu.
  • Hitap sözcüklerinden sonra kullanılır. Örneğin: Sevgili Öğrencilerim,
  • Kesirleri ayırmak için kullanılır. Örneğin: 5,6
  • Sıra sıra olan zarf-fiil eki almış sözcüklerin arasında kullanılır. Örneğin: Kendisine kızıp, etrafı dağıtarak söyleniyordu.
  • Bu, şu, o zamirleri özne olarak kullanıldığı takdirde bu sözcüklerden sonra virgül kullanılır. Örneğin: O, başarmak için çok fazla zaman harcadı.
  • Kitap, dergi ve makalelerde yazar, basın evi, tarih gibi maddeleri ayırmak için kullanılır. Örneğin:Boardman, J., Yunan Heykeli Geç Klasik Dönem, çev. M. Peker, İstanbul, Homer Kitabevi, 2014.

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekleri -2

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekler ikinci dersimizle devam ediyoruz. Noktalama İşaretleri TYT konuları arasında yer alır. Bol bol test ve soru çözerek bu konu iyice öğrenilmelidir.

 

Noktalı Virgül

  • Bir cümlede virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırmak için kullanılır. Örneğin: Partiye gelenler Elif, Serkan ve Murat; evde kalanlar ise Ayşe ve Selim’di.
  • Aralarında virgül bulunan sıralı olan cümleleri ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Örneğin: Eli boşa, ağa uyur derler; eli doluya, ağa buyur derler.
  • İkiden fazla eş değer öğe arasında virgül kullanılan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül gelir. Örneğin: Hassas kalbim; korkak, cesur ve üzgün olabiliyordu.

İki Nokta

  • Bir konuda örnek verilecek ise bu cümleden sonra iki nokta konur. Örneğin: Zaman her şeyin ilacı olabilir: acının, yaranın, üzüntünün.
  • Açıklama yapılacak ise iki nokta kullanılır. Örneğin: Size şunu söyleyeyim: hayat yolunu bulur.
  • Konuşmalarda konuşan kişi için kullanılır. Örneğin:

Prenses:

– şatodan çıkmama izin yok ki.

  • Bölme işareti olarak kullanılır. Örneğin: 20:5=4

Üç Nokta

  • Bitmemiş olan kesik cümlelere konur. Örneğin: Gelen, giden herkes için…
  • Açıkça belirtilmek istenmeyen cümlelerde üç nokta konulur. Örneğin: Gelmeyeceğini ….’den duydum.
  • Alıntılarda kullanılır. Alıntıların başı ve sonundaki cümleler için üç nokta işareti konulur. Örneğin: … sanki başka bir sokak ötesinden duyuluyordu …
  • İfadeye güç katmak için ve cümlenin geri kalanını okuyucunun hayal dünyasına bırakmak için kullanılır. Örneğin: Güle güle git… Karşılaşacağız!
  • Ünlem cümlelerinde pekiştirme amaçlı kullanılır. Örneğin: Derya… İlahi Derya! Nerelerdeydin?
  • Karşılıklı konuşmalarda eksik kalan cevaplarda üç nokta kullanılır.

-Ali sen misin?

-…

-Kime diyorum?

-Benim.

  • Ünlem ve soru işaretinden sonra üç nokta yerine iki nokta kullanılabilir.

Soru İşareti

  • Soru eki içeren cümlelerin hepsinde soru işareti kullanılır. Örneğin: Ne zaman geldin?
  • Soru eki içermeyen ancak soru bildiren cümlelerde de kullanılır. Örneğin: İsminiz?
  • Kesin olmayan yer, tarih veya saat gibi durumların bildirilmesi için kullanılır. Örneğin:Gideceği yere iki saatte (?) varmış.

 

Ünlem İşareti

  • Sevinç, korku, üzüntü ve şaşırma gibi duyguları bildiren cümlelerde ünlem işareti kullanılır. Örneğin: Koşun!
  • Hitap veya seslenme durumlarında kullanılır. Örneğin: Efendiler!
  • Küçümseme veya alay belirtilmek istenen durumlarda konulur. Örneğin: Bu ne centilmenlik(!)

Kısa Çizgi:

  • Bir cümlede satıra sığmayan kelimeleri bölerken konulur. Örneğin: Ufak çocuk okuldan çıktık-

tan sonra eve hızlı bir şekilde koştu.

  • Ara sözcükleri belirtmek amacıyla başına ve sonuna konulur. Örneğin: Ona kocaman bir demet -gül, papatya ve lale- hediye etmişti.
  • Kelimeleri kök, gövde ve ekleri şeklinde ayırmak için kullanılır. Örneğin: Bil-gi-sa-yar
  • Fiillerin köklerini belirtmek amacıyla kullanılır. Örneğin: gel- / git-
  • Fiil yapan eklerin başına ve sonuna, isim yapan eklerin ise sadece başına kısa çizgi konulur. Örneğin: -den / -dir-
  • İki nokta heceleri göstermek için kullanılır. Örneğin: ka-lem-lik
  • Ve, ila, ile, arasında gibi belirtmek istenilen cümlelerde kullanılır. Örneğin: Türk-Alman ilişkileri

 

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekleri -3

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı ve Örnekleri üçüncü dersimize buradan devam edebilirsiniz. Noktalama işaretleri düzeltme günlük hayatta da sıklıkla gördüğümüz konulardandır. Bol bol okuma yaparak ve noktalama işaretleri test sorularını çözerek bu konuda hızlanabilirsiniz.

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Uzun Çizgi

  • Konuşmalarda kullanılır. Konuşma çizgisi olarak adlandırılır.

Eğik Çizgi

  • Dizeler yan yana yazıldığı takdirde aralara eğik çizgi konulur. Örneğin: Dalgalan sen de

şafaklar gibi ey şanlı hilal! / Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helal.

  • Adreslerde şehir ve ilçe arasına, apartman numarası ve daire numarası arasına konulur. Örneğin: Mersin/Tarsus, 12/3
  • Tarihlerin yazımında kullanılır. Örneğin: 12/03/2003
  • Türkçede birbirinden farklı biçimlerdeki ekleri ayırmak için kullanılır. Örneğin: -an / -en
  • Bölme işareti olarak kullanılır. Örneğin: 30/6=5

Tırnak İşareti

  • Bir yerden olduğu gibi aktarılan sözcüklerde kullanılır. Örneğin: Ulu önderin “Ne mutlu Türk’üm diyene!” sözü her Türk’ü duygulandırır.
  • Vurgulanmak istenen sözcüklerde kullanılır. Örneğin: Var mı böyle bir zaman? Adı “şimdi” olan.
  • Yazarların ve eserlerinin adları tırnak işareti ile belirtilir. Örneğin: Öğrenciler bugün “Kürk Mantolu Madonna” eserini incelediler.

Tek Tırnak İşareti

  • Bir cümlede tırnak içine alınan cümlenin içinde de tırnak içine alınması gereken bir sözcük bulunduğunda tek tırnak işareti kullanılır. Örneğin: “Dün Melis’i gördüm, ‘Perşembe annemle size geleceğiz.’ dedi”

Denden İşareti

  • Bir yazıda alt alta olan aynı sözcüklerin, cümlelerin ve sayıların tekrar yazılmasına gerek duyulmaması için kullanılır. Örneğin:

Geçmiş Zaman

Şimdiki      “

Gelecek     “

Yay Ayraç

  • Bir cümlede anlamı tamamlamak veya ek bilgileri belirtmek için kullanılır. Örneğin: Sanatçının bu eseri hatıra (Anı demek daha doğru olur.) türünde çok başarılıdır.
  • Konuşanın hareketlerini ve duygularını belirtmek için kullanılır. Daha çok tiyatro eserlerinde karşımıza çıkar. Örneğin: Genç adam (yavaşça yerinden kalkar.) ne yapmayı düşünüyorsunuz?
  • Alıntılarda eseri ve yazarı belirtmek için kullanılır. Örneğin: “Hayat, hiç perdesi kapanmayan bir sahne…” (Ömer Seyfettin)
  • Alıntılarda yer verilmeyen cümlelerde konulan üç nokta işareti de yay ayraç içerisinde kullanılabilir.
  • Küçümseme ve kinaye anlamında kullanılan bir sözcük yanına ünlem işareti yay ayraç içerisinde kullanılır. Örneğin: O kadar cesurmuş (!) ki hiçbir şeyden korkmuyormuş.

Köşeli Ayraç

  • Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce kullanılır. Örneğin: Fazıl Hüsnü Dağlarca, Cahit Külebi [özellikle Orhan Veli Kanık (1914-1950) ve arkadaşları] Türk şiirine çok büyük katkı sağlamışlardır.
  • Bir yazıda olmadığı halde yazarın kendi tarafından eklenen kısımlar köşeli ayraç içinde kullanılır. Örneğin: en önemli olay[ın] …
  • Kaynaklardaki ayrıntıları göstermek için kullanılır. Örneğin: Yekta Bahir [Ömer Seyfettin]

Kesme İşareti

  • Kesme işareti özel isimlere getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. Örneğin: Yeni Çağ’ın, Ali’den, Reşat Nuri Güntekin’in
  • Yönetmelik, kanun ve tüzükten bahsedildiği takdirde bu sözcükler ek aldığında kesme işareti kullanılır. Örneğin: Yukarıdaki Yönetmelik’in 14. maddesinde…
  • Kişi adlarından sonra gelen unvanlara ek geldiği durumlarda kullanılır. Örneğin: Mehmet Efendi’nin, Nalan Hanım’a
  • Kısaltmalara gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılır.
  • Sayılara ek getirildiğinde kullanılır. Örneğin: 8’inci olmuş.
  • Tarih belirten ay ve günlere gelen ekleri ayırmak için kesme işareti konulur. Örneğin: 5 Nisan’a kadar vakti varmış. / 21 Aralık 2017 Salı’dan sonra gelecekmiş.
  • Bir harf veya ekten sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Örneğin: Sesli harflerden a’nın kullanıldığı kelimelere örnekler verdi. / Çoğul eki -ler’den sonra gelen kelime.
  • Özel isimlere getirilen çokluk eki ve yapım ekinden sonra kesme işareti kullanılmaz. Örneğin: Selimlerin geldiği gün.
  • Kurum, kuruluş ve iş yerlerine getirilen ekler kesme işareti ile ayrılmazlar.
  • Rektörlük, Başbakanlık gibi sözcüklere sesli ile başlayan bir ek getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz.
  • Özel isim yerine kullanılan “o” zamiri cümle içinde kullanıldığında ek alması durumunda kesme işareti kullanılmaz.

 

 

 

Yazıyı Oyla
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?