Mecalisü’n – Nefais | Ali Şir Nevai

  • 05 Aralık 2021
  • 22 kez görüntülendi.

Mecalisü’n – Nefais | Ali Şir Nevai

Mecalisü’n – Nefais Özeti,

Ali Şir Nevai tarafından yazılan eser, 1492’de kaleme alınmıştır. Hüseyin Baykara’nın teşvikiyle yazdığını söyleyen Ali Şir Nevai bu eserini Molla Câmî’nin Bahâristân’ı ve Devletşah’ın Tezkiretü’ş Şuara adlı eserlerinden esinlenerek yazmıştır.

Mecalisü’n- Nefais Özellikleri

Mecalisü’n – Nefais Türkçe yazılmış ilk tezkiredir.

 

Mecalisü’n – Nefais Yazarı

Mecalisü’n – Nefais Ali Şir Nevai tarafından yazılmıştır.

Mecalisü’n – Nefais Türü

Mecalisü’n – Nefais’in türü, tezkiredir.

Mecalisü’n – Nefais Konusu

Mecalisü’n Nefais’in içeriğine baktığımızda şairlerin hayatları ve eserleri hakkında bilgi olduğunu görürüz, günümüzde biyografya olarak bilinen türün eski dönemdeki karşılığıdır. Mecalisü’n – Nefais’te Ali Şir Nevai 461 şairden bahsetmektedir. Bu şairlerin şiirlerinin yanı sıra kişiliklerini anlatması, şairliklerinin dışında ne işlerle iştigal ettiklerini, kişisel yeteneklerini anlatması bakımından da ilgi çekici bir eserdir.

Mecalisü’n – Nefais Özeti

Mecalisü’n – Nefais temelde bir “giriş” bölümü bir de “meclis” bölümünden oluşur. Meclis bölümü sekiz alt başlıktan şekillenmiştir. Giriş bölümünde eserin yazılma sebebi anlatılırken asıl bölüm olarak nitelendirebileceğimiz “meclis” bölümünde şairler anlatılmıştır. 1. Meclis bölümünde Ali Şir Nevai’den önce yaşamış kırk altı şair, 2. Meclis bölümünde Ali Şir Nevai’nin çocukluk ve gençlik dönmelerinde tanıdığı doksan üç şair anlatılmaktadır.  3. Meclis bölümünde Ali Şir Nevai’nin olgunluk döneminde tanıdığı, dostluk kurduğu, o dönemde üne kavuşan yüz yetmiş üç şair, 4. Meclis bölümünde o dönemin meşhur bilginleri içinden şiirle alakadar olan yetmiş iki kişi anlatılmaktadır.  5. Meclis bölümünde Timur ailesine mensup Horasanlı yirmi üç şair, Horasan dışında yaşayan otuz bir şair, 6. Meclis bölümünde Horasan dışında yaşayan şairlerden bahsedilmektedir. 7. Meclis bölümünde sultan ve şehzadeler içinden şiirle ilgilenenler anlatılırken, 8. Meclis bölümünde Sultan Hüseyin Baykara ilgilidir. Bu son bölüm eserin yaklaşık yüzde yirmisini oluşturur ve bu bölümde hem hükümdarı olan hem de dostu olan Hüseyin Baykara’dan bahsetmektedir. Beş defa Farsça ’ya tercüme edilen olayın yüze yakın yazma nüshası vardır ve Latin harfleriyle 1995’te Erzurum’da basılmıştır. Mecalisü’n – Nefais’ in yazılan başka nüshalarına zamanla eklemeler bile olmuştur. Bu eklemeler de Yavuz Sultan Selim dahi vardır.

Mecalisü’n – Nefais eseri ile AYT arasındaki kurgular

Gerek Çağatay sahasında gerekse Türk edebiyatının tüm dönemleri göz önüne alındığında Mecalisü’n – Nefais eseri AYT’de doğrudan veya dolaylı olarak sorular sorulmuştur. Soruları gruplayacak olursak:

  1. Mecalisü’n – Nefais Türkçe yazılan ilk tezkire olması.
  2. Ali Şir Nevai’nin eseri olması
  3. Şair hayatını anlatması bakımından biyografi özelliği taşıması
  4. Sehi Bey’in Heşt Behişt adlı eseriyle aynı türde

Olması şeklinde soru kurguları yapılmış, doğrudan veya dolaylı olarak sorulmuştur. Son olarak 2019’daki sınavda sorulan Mecalisü’n – Nefais adlı eser için bundan sonraki sınavlarda bir öngörüde bulunmak istiyoruz. Daha önce benzer bilgilerle yukarıda sıraladığımız kurgular dışında eser ile ilgili olarak şu kurgularla “Eser Giriş ve sekiz Meclis bölünden oluşur.” , “ Eserde Hüseyin Baykara’nın hayatını anlatan önemli bir yer tutmaktadır.” , “Eserde 461 şairden bahsedilmektedir.” , “Eserde hem şairlerin şiirlerinden hem de hayatlarından bahsedilirken, şairlerin kişiliklerinden ve yeteneklerinden bahsedilmektedir.” Şeklinde eserin içeriyle ilgili kurgular AYT’de sorulabilir diye öngörüde bulunmak istiyoruz. Bu kurguları tasarlamamızın nedeni ÖSYM’nin birkaç defa sorduğu eser veya yazarları incelediğimizde hep aynı şekilde sorulmamıştır. Her defasında farklı kurgular (gerek kıyaslama gerek içerik açısından) kullanılmıştır. Bu nedenle yukarıda bahsettiğimiz 4 özelliği bilmenin yanında öngörüde bulunduğumuz bölümleri bilmeniz, sınavlarda faydanıza olacaktır. Eser, yazar ve dönemler hakkında AYT için öngörüde bulunduğumuz diğer yazıları okumanızın sınavlardaki başarınızı artıracağı kanaatindeyiz.

Yazıyı Oyla
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?