Garipname Kitabının Özeti ve Önemi

  • 12 Ocak 2022
  • 23 kez görüntülendi.

Garipname Kitabının Özeti ve Önemi

Garipname genel olarak 12.000 beyitlik bu mesnevi on bölümden oluşur. Garipname eseri bununla beraber dini, tasavvufi ve öğretici nitelikler taşır. Bu eser tamamen halkı eğitmek amacı ile Türkçe olarak yazılan bir eser olmaktadır. Sade dili ile beraber bu eser asırlar boyunca çok geniş bir okur kitlesine hitap eder. 1330 senesinde aruz ile yazılmış bu eser sade bir dili bulunmaktadır.

Dini ve tasavvufi ile öğretici nitelikte olan Garipname eseri geniş bir okuyucu kitlesine hitap eder bu sebeple birçok nüshası bulunur. Garipname nüshalarının sonunda aşık paşa gazelleri yer almaktadır. Garipname kimin Aşık Paşa tarafından yazılmıştır genel olarak manzum bir eser olmaktadır.

Garipname Özeti

Garipname özeti açısından ele alındığında mesnevi olarak yazılan ve toplamda bir diğer deyişle beraber 10613 beyitten meydana gelmektedir. Didaktik yani öğretici bir eserdir ve eser içerisinde kahramanlık hikayeleri ile beraber tasavvuf hikayeleri iç içe anlatılmıştır, Alplerin kahramanlıkları destansı bir şekilde kaleme alınmıştır. Arı bir Türkçe ile yazılmıştır, Türkçeye verilmesi gereken önemli eserde özellikle vurgulanmıştır.

Garipname özellikleri açısından Garipname eseri içerisinde ahlak felsefesi ile psikoloji hem de tasavvuf alanında bilgiler bulunur ve 1329 senesinde yayımlanmıştır ve aynı zamanda Süleyman Çelebi ile kaleme alınan Mevlid ismindeki eser, Mansun eserden etkilenilerek yazılan eserlerden biridir. Eserin temel konusu din, ahlak ve tasavvuf anlayışı üzerinde olmaktadır ve eserin büyük bir kısmında dini öğütler yer alır.

Garipname Konusu

Garipname konusu ile beraber Mevlana ile yazılan Mesnevi ismindeki eser de yazılmasında etkili olmaktadır ve Mevlana’nın Mesnevi’si ile birçok benzer özellik bulunur. Garipname içerisinde insan-ı kamil olmanın üzerinde durulur aynı zamanda aruz ölçüsü ile yazılır. Yazıldığı dönemde dil ve özelliklerini taşır ve dönemin dil anlayışı konusunda bilgiler verilir.

Garipname eseri ile Anadolu’da gelişen dilin Türkçe olduğu konusunda önemli bir ipucu olmaktadır. Garipname eseri konusu ile dini tasavvufi ve ahlaki bir eser olmaktadır bununla birlikte 14. Yüzyıl Türkçesinin özelliklerini taşıdığı için dil çalışmaları açısından önemlidir. Garipname türü ise mesnevi olmaktadır.

İlginizi Çekebilir – Cihannüma | Kâtip Çelebi

Garipname Önemi

Garipname önemi bakıldığında eser içerisinde Aşık Paşa hem aruz hem de hece ölçülerinde şiirleri bulunur aynı zamanda halk ve divan şiirine örnek ürünler de vermektedir. Hece ölçüsüne uygun olarak yazdığı şiirlerde ise Ahmet Yesevi ile beraber Yunus etkileri görülmektedir. Türkçe’nin önemini bilen ve aynı zamanda devlet açısından dil ile devlet yönetimi konusunda bilgisi olan Kutadgu Bilig’i okuyarak sindirmiştir.

Aşık Paşa, devrindeki en önemli ve en büyük mesnevi yazar olmaktadır üstelik birçok gazeli de bulunur. Bu sebeple Garipname eseri birçok alanda tanınan eserlerden biridir. Mesnevisinde hem içeriği hem de biçim olarak Garipname içerisinde etkilidir ve aynı zamanda Türk edebiyatı içerisinde ilk büyük telif mesnevisi olmaktadır.

 

Yazıyı Oyla
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?