Düşünceyi Geliştirme Yolları Konu Anlatımı ve Özellikleri

  • 20 Nisan 2021
  • 78 kez görüntülendi.

Düşünceyi Geliştirme Yolları Konu Anlatımı ve Özellikleri

Düşünceyi geliştirme yolları, bir metnin çok daha iyi anlaşılabilmesini olanaklı hale getiren çeşitli yöntemler olarak bilinmekte olup bu yöntemler, edebi metinlerde ya da öğretici metinlerde tercih sebebi olmaktadır. Düşünceyi Geliştirme Yolları Konu Anlatımı bu makalede detaylıca anlatılmaktadır.

Düşünceyi Geliştirme Yolları Konu Anlatımı

Türk edebiyatında temelde 6 farklı yöntem bulunmakta olup bu yöntemler genel hatları ile aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir:

Benzetme

İki farklı durumun ortak bir nokta üzerinden benzerliklerinin oluşturulmasını sağlayan bir yöntemdir ve genellikle edebi metinlerde benzetmeden sıklıkla yararlanılır. Benzetmede zayıf olan güçlü olana benzetilmekte ve bu sayede her iki durum arasında ortaklık kurulmaktadır.

Kedi, çocuk gibi ses çıkarıyordu. (Örnekte kedi, çocuğa benzetilmiş.)

Sayısal Verilerden Yararlanma

Öğretici metinlerde kullanılan bu yöntem, bir konunun çok daha iyi anlaşılabilmesi için konu ile ilgili istatistiksel bilgiler sunulmasını olanaklı hale getirmektedir.

“Tabiatın harika, sessiz süpürgeleri ormanlar yaratılmasaydı yaşadığımız dünya tozdan geçilmeyecekti. 1000 m² ladin ormanı yılda 32 ton, kayın ormanı 68 ton ve çam or­manı ise 30-40 ton tozu hüp diye emebilir ve hava­daki zehirli gazları da filtre eder.”

Tanık Gösterme

Anlatılan konuyla alakalı olarak konunun uzmanlarından herhangi bir tanesinin söylediği bir cümlenin alınması ve bu cümlenin cümlede kullanılması tanık gösterme olarak bilinmektedir.

“Deneme, büyük savlar içermez. Daha çok duyguya, sezgiye, birikime ve akla dayanır. Denemede yazar kendi birikimini, içinden gelenleri özgürce ak­tarır. Bu nedenle Nurullah Ataç deneme için: “De­neme benin ülkesidir.” der. Bu görüşe katılmamak elde değildir.”

Burada yazar öncelikle kendi görüşünü söyler daha sonra da o alanda tanınmış birinden alıntı yapar.

Örneklendirme

Tanık gösterme ile örneklendirme karıştırılsa da örneklendirmede konunu ile ilgili bir örnek belirtilmesi gerekmektedir. Örneklendirmede alıntıya yer verilmediği için bu husus bakımından her iki düşünceyi geliştirme yolu birbirinden ayrılmaktadır.

“Oysa dünyaya bakalım; her şey değişir, durmadan yol alır. Su, buhar olur, yağmura dönüşür; tohum, baş verir, çiçeğe durur; civciv, pek cılız doğar, kocaman bir horoz olur. Dünyada hiçbir şey durmaz. Bu do­ğanın bir parçası olan insan neden dursun?”

Karşılaştırma

Karşılaştırma, düşünceyi geliştirme yolları kapsamında en sık kullanılan yöntemlerden bir tanesidir ve en az iki durumun çeşitli yönler dahilinde birbirleri ile kıyaslanmasını esas alır.

Üç biçimde yapılmaktadır.

  • Benzerliklerden Yararlanma
  • Karşıtlıklardan Yararlanma
  • İlişki Kurma

Örnek: “Konuşma ile yazma farklıdır. Konuşma geçicidir, yazma kalıcı. Konuşma anlıktır, yazma sonsuz. Yazıya geçirilen her şey olduğu gibi korunur. Konuşma ise saman alevi gibi söylendiği anda yitip gider.”

Konuşma ve yazma karşılaştırılmıştır.

Tanımlama

Bir kavram ile ilgili “nedir” sorusunun cevabı olarak kullanılan cümleler tanımlama kapsamına girmektedir. Kavramın ne olduğunun anlatılması, tanımlama olarak bilinmektedir. Tanım cümleleri genel olarak ya “… denir.” ya da “…dir.” şeklinde bitmektedir.

Örnek: “Destanlar, tarihten önce ve tarihin başlangıcı sıra­sında bir milletin geçirdiği maceraları, yetiştirdiği kahramanları; doğa, evren ve toplum olayları hak­kında düşündüklerini ve bunlar karşısında aldığı va­ziyetleri anlatan din ve kahramanlık hikâyeleridir.”



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?