Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri

  • 28 Kasım 2021
  • 102 kez görüntülendi.

Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri

Divan Edebiyatında yer alan edebi sanatlar oldukça çeşitlidir. Edebi sanatlar ile bir sözü daha derinlikli ve farklı yöntemlerle ifade etmek mümkün hale gelmektedir. Hem farklı bir bakış açısı sağlaması hem de her edebiyat dönemine özgü içerikler barındırması nedeniyle önemlidir. Edebiyatında yer alan bazı edebi sanat örnekleri şu şekildedir

Teşbih Bir sözü daha etkili hale getirmek için ortak kavram ya da nesneler arasında benzerlik kurma sanatı olarak bilinir. Bir teşbih içerisinde 4 temel öğe yer alır. Bunlar; benzetilen, benzetme yönü, benzeyen ve benzetme ilgecidir. Benzetilen; konu dahilinde daha üstün bulunduğu için üstümüz vasfıyla atıfta bulunulan öğedir. Benzetilen üstünlük vasfıyla atıfta bulunulan öğedir. Benzetme yönü birbirine benzetilmek de olan kavram ya da nesneler arasındaki temel ortak niteliği ifade eder.

Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri Edebi Sanatlar Hangileridir?

Mecaz Mecaz gerek Divan edebiyatında gerekse de Türk edebiyatının tüm alanlarında yoğun şekilde kullanılan edebi sanatlardan birisidir. Kavramları gerçek anlamlarının dışında kullanma sanatı olarak ifade edilebilir. Anlatımı canlandırmak ve sözleri daha etkili hale getirmek amacıyla gerçekleştirilir. Mecaz her bakımdan içeriye derinlik, güçlülük ve zarafet katmak amacıyla kullanılır.

Mecaz-ı Mürsel Bir kavramı herhangi bir benzetme amacı olmaksızın başka bir sözcüğün yerine kullanma sanatı olarak ifade edilebilecek mecazımürsel yine Divan edebiyatında sıklıkla kullanılan içerikler arasında yer alır. Metronomi ya da düzdeğişmece gibi isimlerle de adlandırılan edebi sanat günlük yaşamda da sıklıkla kullanılan bir unsurdur. Pek çok farklı şekilde kullanılabileceği gibi özel yerine genel anlatım, sebep yerine sonuç, eser yerine yazar adı gibi konularda kullanılabilir.

Telmih

Divan Edebiyatı edebi sanat türleri arasında gösterilebilecek bir diyar sanat ise telmih olmaktadır. Bilinen bir atasözü, fıkra, nükte, olay ya da kişiyi dolaylı şekilde anlatma sanatı olarak bilinir. Kendi sanatının başarılı şekilde uygulanması için okuyan kişinin dolaylı anlatım da bahsedilen konuyu rahatlıkla anlayacak şekilde düzenlenmesi gerekir.

80 Günde Devri Alem’in Kitap Özeti başlıklı içeriğimiz de ilginizi çekebilir.

Tecahülüarif

Sözlere bir derinlik ve incelik kazandırmak aynı zamanda nükte unsuru eklemek için yapılan bilinen herhangi bir unsuru bilmezlikten gelme sanatı olarak adlandırılır. Tecahül-i arifte kapsam olarak yer alan nüktenin 4 farklı amaç doğrultusunda yapılması söz konusu olur. Uyarıda bulunmak, hayret ya da şaşkınlık bildirmek, neşelendirmek ve kendinden geçiş durumunu belirtmek için değerlendirilebilir. Bilinen herhangi bir şeyin bilinmezden gerilmesi ile ortaya çıkan sanattan mübalağa sanatı da sıklıkla kullanılır.

İstiare

Edebi sanat türleri arasındaki bir diğer unsur olan istihare bir sözcüğü doğrudan kendi anlamının dışında kullanmak suretiyle bir unsuru benzetilen başka bir şeyin adıyla anma sanatıdır. Bu benzetme işleminde 2 temel öğe ön plana çıkar. Benzetilen ve benzeyen istihare kavramında bunlardan birisi ifade edilmez.

Hüsni talil

Hüsnütalil sebebi bilinen bir olayın gerçek dışı ya da düşsel farklı bir olaya bağlamak yoluyla gerçekleştirilen sanatlar arasında yer alır. Genelde şiirde iki dize arasında bağlantı kurulması yoluyla anlatıma incelik katılır.

Leffü neşr

Bir beyit içerisinde birbiriyle alakalı sözcüklerin sıralanması yoluyla gerçekleştirilen ve divan şiirinde özellikle çok sık rastlanan edebi sanatlardan birisidir. Şiirin temelde iki dizesi içerisinde bir dizide söylenen en azından iki kavram ile alakalı karşıtlık ya da benzerliklere yer verilir.

Yukarıdaki başlıklar değerlendirildiğinde; edebi sanatlar nedir sorusu daha rahat cevaplandırılabilir. Edebi sanatlar temelden edebiyat dahilinde sözün daha etkili, derin ve incelikli kılınması adına yapılan sanatlardır. Divan edebiyatındaki edebi sanatlar temel olarak bu şekildedir.

Yazıyı Oyla
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?