Atabetü’l Hakayık Konu Anlatımı ve Özellikleri

  • 09 Mayıs 2021
  • 101 kez görüntülendi.

Atabetü’l Hakayık Konu Anlatımı ve Özellikleri

Atabetü’l Hakayık Konu Anlatımını ve Özelliklerini bu yazımızda inceleyebilirsiniz. Atabetü’l Hakayık yani Hakikatler Eşiği XII. Yüzyılda Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılmıştır. Bu yazıda eser hakkında detaylı bilgileri öğrenebilir Atabetü’l Hakayık Özellikleri, Atabetü’l Hakayık hangi dönem ve kime sunuldu gibi soruların cevabını bulabilirsiniz.

 

Atabetü’l Hakayık Özellikleri

 

Atabetü’l Hakayık tarihi tam olarak bilinmese de hangi dönem olduğu bilinmektedir. 12. Yüzyılda yazılan bu eser Hakikatler Eşiği anlamındadır. Atabetü’l Hakayık konusu din ve ahlaktır. Didaktik bir eserdir ve mesnevi tarzında yazılmıştır. Aruzun mütekārib “feûlün feûlün feûlün feûl” bahriyle yazılmıştır. Eserin dörtlükleri “a a b a” şeklindeki kafiye örgüsünden meydana gelmiştir.

 

Arapça ve Farsça kelimeler kullanılmıştır ve Kutadgu Bilig eseri gibi aruz vezni ile, Kaşgar diliyle yazılmıştır. Eserde sık sık söz sanatlarından olan telmih sanatına yer verilmiştir. Atabetü’l Hakayık ilk olarak 1906 yılında Necib Âsım tarafından tanıtılmıştır.

 

Atabetü’l Hakayık Kaç Beyit?

 

Nazım birimi olarak beyit ve dörtlük kullanılan eser aruz ölçüsüyle yazılmıştır. Atabetü’l Hakayık 14 bölümden oluşur. Beş bölüm giriş, şairin adını verdiği sekiz bölüm asıl konu ve son bir bölümde bitiriş bölümüdür. Eserin tamamı 484 mısradır.

 

Atabetü’l Hakayık Kime Yazıldı?

 

Atabetü’l Hakayık diğer isimleriyle Hibetü’l-Hakayık veya Aybetü’l-Akayık, Edip Ahmet Yükneki tarafından, Karahanlı beylerinden Muhammed Dâd Sipehsalar’a hediye edilmiştir.

 

Eser hadis ve Arapça beyitlere dayanarak ahlaklı insan olmanın yolları, ahlak ilkeleri ve çeşitli ahlaki öğütlere yer verilen şiirlerden oluşmaktadır. İslami düşünce ve görüşlere yol gösterici bir dil kullanılmıştır. Dünyayı, insanı ve Tanrı’yı anlamanın tek yolunun bilim yolu olabileceği anlatılmaktadır. Bilgisizliğin zararları ve bilginin faydası konusunda öğütler bulunmaktadır.

 

Atabetü’l Hakayık Yazmaları

 

Atabetü’l Hakayık’ın Kaşgar diliyle, Uygur harfleriyle yazılmış ilk yazması İstanbul’da Ayasofya Kütüphanesi‘nde bulunmaktadır. İslami Türk Edebiyatı türünde Kutadgu Bilig’den sonra yazıya geçirilen en eski ikinci eserdir. Nerede ve ne zaman kaleme alındığı tam olarak bilinmese de Türkistan’da Taşkent civarında, yeri tam olarak belirlenemeyen Yüknek şehrinde yazılmış olabileceği düşünülmektedir.

 

En hacimli olan Semerkant’ta Uygur harfleriyle yazılmış Semerkant nüshası (Süleymaniye Ktp., Ayasofya, nr. 4012). Bu nüsha Hoca Tarhan’ın emriyle ünlü hattat Zeynel Abidin tarafından Uygur harfleriyle istinsah edilmiştir. Aynı yerde 884’te (1480) İstanbul’da Abdürrezzak Bahşı eliyle Uygur ve Arap harfleriyle yazılmış bir diğer nüsha (nr. 4757) ile, Arap harfleriyle ve muhtemelen İstanbul’da yazılmış nüshalar (TSMK, Hazine, nr. 35552) tam olarak günümüze kadar gelen yazmalardandır.

 



*****
EserOzetleri.Com adresini daha hızlı ziyaret edebilmek için Sık Kullanılanlara eklebilirsiniz.
Bunun için Ctrl + D yapmanız yeterlidir.

Ayrıca yorum yaparak düşüncelerinizi kolayca paylaşabilirsiniz.
Yorumlarınız Editörlerimiz tarafından en kısa sürede onaylanacaktır.
Önerileriniz, katkılarınız ve destekleriniz için teşekkür ederiz.
EserOzetleri.Com
*****
Popüler Aramalar

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?